Ψυχική πανδημία, η ζωή μας σε παύση…από την δικηγόρο Φωτεινή Μπαλούτσου 

Φωτογραφήματα από την δικηγόρο Φωτεινή Μπαλούτσου 

Οι συνθήκες της ζωής μας μέσα σε δύο χρόνια έχουν αλλάξει άρδην. Αν αναλογιστεί κανείς το πριν και το μετά, το μετά φαντάζει σενάριο επιστημονικής φαντασίας και μάλιστα κακογραμμένο. Η αιτία της αλλαγής γνωστή…SARS COVID -19.  Συναγερμός…πανδημία.

Μια λέξη που ελάχιστοι από εμάς γνώριζαν την πραγματική της διάσταση πέραν της γραμματικής ερμηνείας. Διότι η πανδημία δεν σχετίζεται μόνο με την μετάδοση του μολυσματικού  ιού αλλά και με τις οδυνηρές συνέπειες που επιφέρει σε όλους τους τομείς  και που δυστυχώς, είναι μακροχρόνιες.

Από τον μεσαίωνα μέχρι σήμερα έχουν καταγραφεί δέκα μεγάλες πανδημίες που στοίχησαν τη ζωή σε δεκάδες εκατομμύρια ανθρώπους και άλλαξαν τον ρου της ιστορίας. Και σε όλες, μέχρι και σήμερα η καραντίνα αποτέλεσε ένα από τα πιο αποτελεσματικά μέτρα αντιμετώπισης ασθενειών για τις οποίες δεν υπάρχει θεραπεία. Η λέξη «καραντίνα» πιστεύεται ότι χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά στη Βενετία το 1127, σε σχέση με τη λέπρα και αργότερα χρησιμοποιήθηκε κατά την επιδημία πανώλης («Μαύρος Θάνατος») στη μεσαιωνική Ευρώπη.

«Δεν  νομίζω ότι οι άνθρωποι θα ξεχάσουν ποτέ τον Μάρτιο του 2020 και το πώς άλλαξε ο κόσμος μέσα σε μια εβδομάδα περίπου» αναφέρει ο Dan.P McAdams, καθηγητής ψυχολογίας στο πανεπιστήμιο Northwestern.

Σαν «χτες» φαντάζει στο μυαλό όλων μας  η εικόνα του να μοιράζουμε απλόχερα φιλιά και αγκαλιές. Αγκαλιές σφιχτές, αληθινές μεταδίδοντας όλα τα όμορφα συναισθήματα που νιώθαμε  για το πρόσωπο που αγκαλιάζαμε. Και μετά ένα φιλί…. .σταυρωτά, στο μάγουλο, στο μέτωπο ή στα χείλη ήταν το επισφράγισμα της χαράς. Φιλούσαμε το παιδί μας, τον/την  σύντροφο μας, τους γονείς , φίλους και συγγενείς, ακόμη και έναν άγνωστο που μας σύστησαν τυχαία, εάν μας έκανε «κλικ» στο μέσα μας. Μοιράζαμε καθημερινά φιλιά και αγκαλιές χωρίς ΦΟΒΟ…. μόνο με πάθος. Και πότε μα ποτέ δεν φανταζόμασταν πως θα ερχόταν η στιγμή της απαγόρευσης όλων αυτών. Πως το «σωστό» θα θεωρείται «λάθος».

 Ότι θα κληθούμε να καταπνίξουμε τις πιο βαθιά ριζωμένες ανάγκες μας για σύνδεση και επαφή. Ότι θα βιώσουμε άθελα μας στιγμές πρωτόγνωρης μοναξιάς και απομόνωσης…. κοιτάζοντας  τον συνάνθρωπο μας στα μάτια-από απόσταση και με μάσκα-χωρίς να τον αγγίζουμε. Γιατί θα μολυνθεί. Ότι θα ήταν επιτακτική ανάγκη να απομονώσουμε τους γονείς μας και τα πρόσωπα με κάποιο πρόβλημα υγείας  για το «καλό» τους.. ..για την υγεία τους. Πως η επαφή, το σμίξιμο, η συντροφικότητα, η παρέα, το ξενύχτι μέχρι πρωίας  και η διασκέδαση, το «δούναι και λαβείν» που είχαμε, να είναι απαγορευμένο.

 Μπορεί όμως ο ανθρώπινος νους να διαχειριστεί αυτή την τόσο απότομη αλλαγή; Μπορεί η ψυχή να βγει αλώβητη βιώνοντας επί διετία μια τέτοια τραυματική εμπειρία; Μια εμπειρία φόβου και ψυχικής φθοράς;

Διότι η πανδημία των ημερών μονάχα με «τραύμα» θα μπορούσε να παρομοιαστεί. Και όπως όλα τα τραύματα έτσι και αυτό δεν πρέπει να μείνει «ανοιχτό», απαιτεί χρόνο και κυρίως φροντίδα για να επουλωθεί.

Το υποχρεωτικό lockdown που ζήσαμε για μεγάλο χρονικό διάστημα ως πολίτες και ως επιχειρηματίες ,είχε ως αποτέλεσμα να βρεθούμε σε νέο οικονομικό αδιέξοδο, επαγγελματική αβεβαιότητα και οικονομική κρίση. Η φτωχοποίηση της χώρας με τα ποσοστά ανεργίας να χτυπούν κόκκινο στις μέρες μας, η απώλεια εισοδήματος και εκπαίδευσης,  μόνο θετικά μηνύματα δεν είναι.. Τουναντίον, είναι «Αρχάγγελοι» δυσοίωνων προβλέψεων με μοναδικό αποδέκτη την ψυχοσύνθεση μας . Όλες αυτές οι συνέπειες της πανδημίας  που βιώνουμε- με άγνωστη την ημερομηνία λήξης – στοχοποίησαν βαθιά το «είναι» μας με αποτέλεσμα οι ειδικοί, ψυχίατροι και ψυχολόγοι, να κάνουν λόγο για νέα «ψυχική» πανδημία, μιας και μαζί με τον ίο covid εξαπλώθηκε παγκοσμίως και ο «ιός» της κατάθλιψης, του άγχους, της κοινωνικής αποστασιοποίησης – μοναχοποίησης, της κάθε μορφής βίας , αύξησης του αλκοολισμού και των αυτοκτονιών.

Σύμφωνα με μελέτες ,θα παρουσιαστεί μια κρίση στη δημόσια υγεία που θα επηρεάσει ψυχικά ανεξαιρέτως όλους τους ανθρώπους, ειδικότερα όμως αυτούς που ανήκουν στα λαϊκά φτωχά στρώματα, όσους είναι μόνοι ή με «προβληματικές» οικογένειες και όσους είχαν από πριν θέματα διαχείρισης του άγχους, της κατάθλιψης και των συναισθημάτων  γενικότερα.  

 Δύο χρόνια σε κλοιό συνεχούς φόβου είναι ήδη μεγάλο διάστημα και θέλει ακόμη δρόμο μέχρι να μπορέσουμε να ξέρουμε με βεβαιότητα ότι όλα μπορεί και έχουν αίσιο τέλος. Το καλό με τον φόβο όμως είναι ότι γεννά αγανάκτηση και προκειμένου να κερδίσουμε πίσω τις ζωές μας, αντισταθούμε και παλέψουμε έχοντας  συμμάχους  τη θετική σκέψη και ενέργεια, τους οικείους και τους φίλους μας –και αν παραστεί ανάγκη τη βοήθεια ειδικού-  για να  περισώσουμε και την ψυχή μας.