Το 9ο Γυμνάσιο Τρικάλων στα όμορφα Ζαγοροχώρια και στα Γιάννενα

Η Α’ και Β’ Τάξη του 9ου Γυμνασίου Τρικάλων, πραγματοποίησε
ημερήσια εκπαιδευτική επίσκεψη-δράση στα Ζαγοροχώρια και στα
Γιάννενα την 13 η Νοεμβρίου 2026, ημέρα Παρασκευή με υπεύθυνες-
συνοδούς καθηγήτριες τις: κ.κ. Ηλιάδη Αμαλία, φιλόλογο-ιστορικό,
Δ/ντρια και αρχηγό της εκδρομής και Τριμίντζιου Αναστασία, Μουσικό.
Το άτυπο/εναλλακτικό μάθημα της Ιστορίας με το οποίο συνδέθηκε,
επιστημονικά και παιδαγωγικά, η εκπαιδευτική μας περιήγηση είχε
σχέση με τα ανοιχτά-υπαίθρια Μουσεία-παραδοσιακούς οικισμούς, την
φύση και τον πολιτισμό της περιοχής τους. Αποτέλεσε γοητευτική
γνωριμία με την περιοχή των Ιωαννίνων, μέσα από αξιοθέατα τοπία.
Η ζωντανή καστροπολιτεία έμοιαζε με σκηνικό από άλλη εποχή,
παραδοσιακά κτίρια και αναπάντεχες χρωματιστές πινελιές, ιδιαίτερα
καφέ αλλά και σημαντικά μουσεία. Έξω από τα τείχη, περπατήσαμε στον
παραλίμνιο δρόμο, απολαμβάνοντας τα καραβάκια που γλιστρούσαν
αθόρυβα στα νερά.. θυμηθήκαμε τους στίχους του Μιχάλη Γκανά για τα
Γυάλινα Γιάννινα και τα Μαλαματένια…πότε βροχερά, πότε ηλιόλουστα,
αλλά πάντοτε γραφικά, ρομαντικά, πανέμορφα.
Τέτοιες μονοήμερες εκπαιδευτικές δράσεις έχουν άμεση σύνδεση με τη
διδασκαλία της Ιστορίας και της γεωγραφίας, των εργαστηρίων
δεξιοτήτων και της ενεργού πολιτειότητας ως θεωρία αλλά και ως βίωμα.
Υπάρχουν αρκετοί και σοβαροί λόγοι για την διενέργεια εκπαιδευτικών
μετακινήσεων-εκδρομών και σχολικών δράσεων. Η σκοπιμότητα και η
χρησιμότητα των σχολικών εκδρομών τεκμηριώνεται βάσιμα από τα
ακόλουθα: σύμφωνα με τις γνώμες των ειδικών αυτές προσφέρουν
επιμόρφωση, μουσειακή παιδεία, αρχαιογνωσία, γνώσεις Ιστορίας,
Γεωγραφίας και Αρχαιολογίας, βιωματική μάθηση, κοινωνικοποίηση,
ενίσχυση σχέσεων, αλληλεπίδραση, ψυχαγωγία, αίσθηση του
κοσμοπολιτισμού, γνωριμία και επαφή με τον τοπικό πολιτισμό κάθε
περιοχής, εξοικείωση και επαφή με οπτικοακουστικά, ψηφιακά μέσα,
«δημοσιογραφικές» καταγραφές.
Τα μέλη της πολιτιστικής μας ομάδας αρέσκονται ιδιαίτερα, σχεδόν
ενθουσιάζονται με κάθε εκπαιδευτική μας εξόρμηση γιατί οι σχολικές
μετακινήσεις-εκδρομές ως εναλλακτική μορφή μάθησης και διδασκαλίας
που εθελοντικά και προαιρετικά αναλαμβάνουμε να υλοποιήσουμε εμείς
οι υπεύθυνοι καθηγητές/τριες στο 9 ο Γυμνάσιο Τρικάλων, αποτελούν
σπουδαίες ευκαιρίες ολιστικής πνευματικής-πολιτισμικής ανάπτυξης για
τους μαθητές/τριές μας. Επιπλέον, έχουμε την πεποίθηση πως, όπως οι
σημαντικοί παιδαγωγοί διατείνονται και υποστηρίζουν, οι εκπαιδευτικές
εκδρομές είναι απαραίτητο συστατικό της ευτυχισμένης σχολικής ζωής!
Οι προγραμματισμένες επισκέψεις σε χώρους ιστορικού, πολιτιστικού,
επιστημονικού και θρησκευτικού ενδιαφέροντος δεν αποτελούν απλές
περιηγήσεις, αλλά οργανικά συνδεδεμένες εκπαιδευτικές
δραστηριότητες, οι οποίες συμπληρώνουν και διευρύνουν το περιεχόμενο
μιας εκπαιδευτικής δράσης-εξόρμησης. Η επίσκεψη σε ιστορικούς ναούς
προσφέρει στους μαθητές /τριες την ευκαιρία να γνωρίσουν σημαντικά
μνημεία της Θρησκευτικής και αρχιτεκτονικής κληρονομιάς ενός τόπου
και να διερευνήσουν τη σχέση της Θρησκευτικής παράδοσης με την
ιστορική εξέλιξη, την τέχνη και την κοινωνική ζωή των ελληνικών
κοινοτήτων. Η επίσκεψη σε Μουσεία Τέχνης αποσκοπεί στην
εξοικείωση των μαθητών/τριών με την ευρωπαϊκή καλλιτεχνική
δημιουργία, την ιστορική εξέλιξη της ζωγραφικής και τον τρόπο με τον
οποίο η τέχνη εκφράζει τις ιδέες, τις ευαισθησίες και τις κοινωνικές
συνθήκες κάθε εποχής.
Όλες οι εκπαιδευτικές-διδακτικές επισκέψεις συνδέονται με τη θεματική
της τεχνολογίας και της επιστημονικής προόδου. Μέσα από τη βιωματική
διερεύνηση επιστημονικών φαινομένων, οι μαθητές/τριες ενθαρρύνονται
να αναπτύξουν την παρατηρητικότητα, την ερευνητική διάθεση, τη
δημιουργικότητα και την κριτική σκέψη. Οι βιωματικές δράσεις-
επισκέψεις συνδέουν την ιστορία και τον πολιτισμό με την επιστήμη και
την τεχνολογία, ανταποκρινόμενες στον διαθεματικό χαρακτήρα της
σύγχρονης εκπαίδευσης, τους στόχους της βιωματικής μάθησης και της
εξοικείωσης με τις εφαρμοσμένες επιστήμες.
Η επίσκεψη σε χριστιανικές Βασιλικές και βυζαντινούς ναούς και στα
ιστορικά κέντρα ιστορικών-παραδοσιακών οικισμών αποσκοπεί στη
γνωριμία με την ιστορική εξέλιξη τόπων, τη θρησκευτική τέχνη, την
αρχιτεκτονική και τη διαχρονική διαμόρφωση των Ελληνικών-
Ευρωπαϊκών πολιτιστικών παραδόσεων. Παράλληλα παρέχει τη
δυνατότητα συσχέτισης της ιστορικής και πολιτιστικής κληρονομιάς με
τη σύγχρονη ευρωπαϊκή πραγματικότητα. Οι μαθητές/τριες καλούνται να
αντιληφθούν ότι η ταυτότητα διαμορφώνεται μέσα από την ιστορική
συνέχεια, την πολυμορφία, τον διάλογο και τη συνεργασία των λαών.
Οι δράσεις αυτού του είδους συμβάλλουν στην ιστορική και πολιτισμική
ευαισθητοποίηση, στον σεβασμό της θρησκευτικής και πολιτιστικής
κληρονομιάς και στην καλλιέργεια εθνικής-ταυτοτικής και
διαπολιτισμικής συνείδησης.
Ιδιαίτερα, η ξενάγηση και περιήγησή μας στα Πανέμορφα Ζαγοροχώρια
Τσεπέλοβο και Μονοδένδρι, μας ενθουσίασε γιατί αυτά τα ζωντανά,
υπαίθρια μουσεία αποτυπώνουν στο έπακρο την αρχοντιά, την ομορφιά
και την λειτουργικότητα της ηπειρώτικης παραδοσιακής αρχιτεκτονικής.
Η αρχόντισσα της Ηπείρου και οι παραδοσιακοί της οικισμοί στην οδική
διαδρομή που συνδέει τα Ιωάννινα, το Μονοδένδρι και το Τσεπέλοβο,
δύο από τα πιο εμβληματικά και όμορφα χωριά στο Κεντρικό Ζαγόρι,
προσφέρουν μια μαγευτική εμπειρία μέσα στην φθινοπωρινή ηπειρώτικη
φύση. Τα δύο χωριά με μια ματιά παρουσιάζουν τα ακόλουθα
χαρακτηριστικά: Το όμορφο Μονοδένδρι ( με υψόμετρο ~1.060μ.) και
το υπέροχο Τσεπέλοβο (υψόμετρο ~1.080μ.): είναι τα μεγαλύτερα χωριά
σε πληθυσμό στο Ζαγόρι, χαρακτηρισμένα ως παραδοσιακοί οικισμοί.
Ιδιαίτερα το Τσεπέλοβο, διαθέτει μια πανέμορφη, μεγάλη πέτρινη
πλατεία με πλατάνια, ιστορικά αρχοντικά και τον εντυπωσιακό Ναό του
Αγίου Νικολάου που χρονολογείται από τον 18ο αιώνα. Φημίζεται για
την παραδοσιακή αρχιτεκτονική του, τα πέτρινα καλντερίμια και,
φυσικά, για την γραφική κεντρική του πλατεία με την παλιά εκκλησία, το
ψηλό, επιβλητικό ρολόι, το ιστορικό φαρμακείο.
Στα Γιάννενα, στο ιστορικό κέντρο που εκτείνεται περιμετρικά του
κάστρου και διεκδικεί έντονα τη θέση του στην καθημερινότητα της
πόλης, με νέα αγαπημένα σημεία να ξεφυτρώνουν σε στοές και
διατηρητέα κτίρια, ανηφορίσαμε την «ασημένια» οδό Αβέρωφ προς το
σύγχρονο κέντρο και περνώντας το Ρολόι στην κεντρική πλατεία,
καταλήξαμε σε παραδοσιακές ταβέρνες, μοντέρνα εστιατόρια και,
βέβαια, τα πολυάριθμα τσιπουράδικα που συνθέτουν το γευστικό τοπίο
της πόλης. Δοκιμάσαμε παραδοσιακές ηπειρώτικες γεύσεις και
ενωθήκαμε με τον φοιτητόκοσμο, που χαρίζει στην πόλη το νεανικό της
παλμό. Τα Γιάννενα μας άφησαν την αίσθηση μιας μικρογραφίας
επαρχιώτικης Οθωμανικής Κωνσταντινούπολης της ακμάζουσας
Ηπείρου και μας έπεισαν, με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο, για τις
ποικίλες όψεις της Ιστορίας της περιοχής. Η απογευματινή βόλτα στην
κεντρική περιοχή της λίμνης και το καταλάγιασμα της έντασης και του
δημιουργικού ξαφνιάσματος από την εξάσκηση της παρατηρητικότητάς
μας στη λήψη φωτογραφιών ποικίλων οπτικών γωνιών και εκφάνσεων
τοπίων, μας έκανε να αναχωρήσαμε γεμάτοι θεσπέσιες εικόνες αφού
όλοι οι στόχοι, όλες οι τοποθεσίες της εκπαιδευτικής μας εκδρομής
«ενσαρκώθηκαν» με αντίστοιχες στάσεις και περιηγήσεις, οι οποίες
λειτούργησαν ως μέσα μάθησης από το διαδίκτυο που τις
πρωτοσυναντήσαμε, στη βιωμένη ταξιδιωτική εμπειρία. Γιατί οι
εκπαιδευτικές εκδρομές ως ευκαιρίες αξιοποίησης των άτυπων
σχολικών πρακτικών στο πλαίσιο του πολιτισμικού, γλωσσικού και
ψηφιακού γραμματισμού μπορούν να προσφέρουν «νοστιμιά» και μια
άλλου είδους κοινωνικότητα στη σχολική καθημερινότητα.
Δείτε απόσπασμα από την περιήγηση-ξενάγηση στο Τσεπέλοβο
(Ζαγοροχώρια):
Γράφει η Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογος-
ιστορικός, Δ/ντρια 9 ου Γυμνασίου Τρικάλων




