Οι συνθήκες στα σχολεία, η απλησίαστη στέγαση, το κόστος ζωής και οι πολιτικές λιτότητας έχουν βγάλει διαδηλωτές στους δρόμους στη Γαλλία και αρκετές χώρες στην Ευρώπη, όπου οι κυβερνήσεις δηλώνουν ότι αδυνατούν να προσφέρουν, μπορούν όμως να αστυνομεύουν.

Η Γαλλία βρίσκεται υπό κλοιό απαγορεύσεων μετά το Σαββατοκύριακο των μαζικών κινητοποιήσεων της 17ης και 18ης Οκτωβρίου, που συνοδεύτηκαν από άγρια καταστολή, ταραχές συγκρούσεις με την αστυνομία και εκτεταμένες καταστροφές.

Στις μαθητικές κινητοποιήσεις, που ξεκίνησαν πριν από περίπου ένα μήνα, σύντομα προστέθηκαν και άλλοι διαδηλωτές, εκφράζοντας τη δυσαρέσκειά τους για την αύξηση του κόστους ζωής, συμπεριλαμβανομένων των τιμών των καυσίμων, μετά τους αμερικανικούς βομβαρδισμούς που ουσιαστικά προκάλεσαν το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ. Η Γενική Συνομοσπονδία Εργασίας (CGT), ένα από τα μεγαλύτερα συνδικάτα της Γαλλίας, έχει στηρίξει τις διαδηλώσεις, ζητώντας χαμηλότερες τιμές, υψηλότερες συντάξεις και αυξήσεις μισθών.

Σύμφωνα με το France 24, το κίνημα των «Κίτρινων Γιλέκων» έχει καλέσει σε νέο γύρο διαδηλώσεων το Σάββατο. Ακόμα, συνδικαλιστικές οργανώσεις προσανατολίζονται και σε νέα «μέρα πανεθνικών δράσεων, μεταξύ άλλων και απεργιακών», την Πέμπτη, 5 Νοεμβρίου.

Γαλλία: Μια κυβέρνηση που δηλώνει αδύναμη να προσφέρει, αλλά μπορεί να αστυνομεύει

Στη Γαλλία, οι κινητοποιήσεις ξεκίνησαν στις 21 Σεπτεμβρίου, στο λύκειο Σεντ-Εξιπερί, στο Κρετέιγ, στα προάστια του Παρισιού. Οι μαθητές ενώθηκαν με τους εκπαιδευτικούς τους σε μια διαμαρτυρία για τις κενές θέσεις εργασίας, τις ελλείψεις προσωπικού και την ανεπαρκή διάθεση πόρων.

Η κινητοποίηση εξαπλώθηκε γρήγορα: Μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου, είχαν επηρεαστεί 356 λύκεια σε ολόκληρη τη χώρα. Οι μαθητές διαμαρτύρονται για τις υπερπλήρεις τάξεις, τα κτίρια που βρίσκονται σε ολοένα χειρότερη κατάσταση, τις ελλείψεις προσωπικού, τα εξαντλητικά ωρολόγια προγράμματα και ένα σύστημα εισαγωγής στα πανεπιστήμια, το οποίο πολλοί βιώνουν ως έναν μηχανισμό που καθορίζει το μέλλον τους χωρίς να τους προσφέρει ουσιαστικές ευκαιρίες. Στο πλευρό τους έχουν ταχθεί εκπαιδευτικοί, γονείς και φοιτητές.

Η άμεση οργή για τις κενές θέσεις εκπαιδευτικών εντάθηκε εξαιτίας του προϋπολογισμού του 2026, ο οποίος κατήργησε 3.256 υφιστάμενες θέσεις εκπαιδευτικών στα δημόσια σχολεία. Τα γαλλικά δημόσια σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης εξυπηρετούν περίπου 250.000 περισσότερους μαθητές από ό,τι το 2008, αλλά απασχολούν λιγότερους εκπαιδευτικούς. Οι πολυπληθείς τάξεις έχουν γίνει πλέον ο κανόνας, ενώ οι ελλείψεις είναι ιδιαίτερα σοβαρές στα φτωχότερα προάστια. Σύμφωνα με έρευνα συνδικαλιστικής οργάνωσης, στα δύο τρίτα των σχολείων του νομού Σεν-Σεν-Ντενί υπήρχαν ακάλυπτες θέσεις εκπαιδευτικών, σημειώνει ο αναπληρωτής καθηγητής στο πανεπιστήμιο του Λίνκολν, Baris Cayli Messina, σε άρθρο του στο Social Europe.

«Πρόκειται για διοικητικές αποτυχίες. Το σημαντικότερο, όμως, είναι ότι διαμορφώνουν τον τρόπο με τον οποίο οι νέοι αντιλαμβάνονται τη θέση τους στην κοινωνία. Η ανισότητα γίνεται ορατή και απτή μέσα από τον εκπαιδευτικό που απουσιάζει, την υπερπλήρη αίθουσα, τη στέγη που στάζει και την αγωνία μήπως η ταχυδρομική περιοχή στην οποία κατοικεί κάποιος έχει ήδη περιορίσει τις μελλοντικές του προοπτικές», αναφέρει ο αρθρογράφος, επισημαίνοντας ότι το ίδιο κράτος που δηλώνει ότι αδυνατεί να καλύψει τις ανάγκες τους μπορεί να επιδείξει εντυπωσιακή ενεργητικότητα, όταν η οργή μεταφέρεται στους δρόμους.

Πριν τις ταραχές το Σάββατο, στη Γαλλία, πλήθος αστυνομικών δυνάμεων είχε αναπτυχθεί στους δρόμους κάνοντας χρήση δακρυγόνων και των όπλων ελέγχου του πλήθους, ενώ χιλιάδες ήταν οι συλλήψεις, διαδηλωτών. «Και όταν μια γενιά μαθαίνει, μέσα από την ίδια της την εμπειρία, ότι το κράτος απουσιάζει όταν χρειάζεται στήριξη, αλλά εμφανίζεται με συντριπτική ισχύ όταν εκδηλώνεται η κοινωνική διαμαρτυρία, τότε η κρίση δεν αφορά πλέον μόνο την εκπαίδευση ή τη δημόσια τάξη. Αφορά την ίδια τη σχέση ανάμεσα στον πολίτη και τη δημοκρατία», σημειώνει.

Κύμα διαδηλώσεων στην Ευρώπη

Εκτός από τη Γαλλία, αντιμέτωπες με κοινωνικές αντιδράσεις και διαδηλώσεις είναι οι κυβερνήσεις και σε άλλες χώρες στην Ευρώπη. Σε ολόκληρη την ήπειρο, οι κυβερνήσεις αντιμετωπίζουν δημοσιονομικές πιέσεις, δημόσιες υποδομές που γερνούν, ελλείψεις εκπαιδευτικών, στεγαστικές κρίσεις και αυξανόμενες απαιτήσεις από τα συστήματα κοινωνικής πρόνοιας.

Περνώντας τα Πυρηναία και φτάνοντας στην Ισπανία, ακτιβιστές κατέβηκαν στους δρόμους τον Σεπτέμβριο για να διαμαρτυρηθούν για τις τιμές των κατοικιών. Οι διαδηλώσεις πυροδοτήθηκαν από την έξωση της 87χρονης Μαρικάρμεν Αμπασκάλ από το σπίτι της, αφού ένα επενδυτικό ταμείο αύξησε το ενοίκιό της κατά 230%. Η Μαρικάρμεν πέθανε δύο εβδομάδες αργότερα, αφού εισήχθη στο νοσοκομείο.

Η πίεση οδήγησε τη σοσιαλιστική κυβέρνηση στην έγκριση μέτρων για την προσιτή κατοικία. Ωστόσο, τα μέτρα δεν εξασφάλισαν την απαραίτητη κοινοβουλευτική στήριξη, εξέλιξη που, σύμφωνα με το AP, συνδέθηκε με την προκήρυξη πρόωρων εκλογών από τον πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ για τον Νοέμβριο. Μάλιστα, έχει προκηρυχθεί γενική απεργία, η πρώτη εδώ και 14 χρόνια.

Οι διαδηλωτές ζητούν πάγωμα των ενοικίων, αναστολή των εξώσεων ευάλωτων ανθρώπων και ρύθμιση των βραχυχρόνιων μισθώσεων και της ενοικίασης μεμονωμένων δωματίων.

Παρόμοια αιτήματα διατυπώθηκαν το Σάββατο και στην Πορτογαλία, στην άλλη πλευρά των συνόρων της Ιβηρικής Χερσονήσου, όπου εκατοντάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν στο κέντρο της Λισαβόνας, μεταδίδει ο Guardian. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, οι τιμές των κατοικιών στην Πορτογαλία υπερδιπλασιάστηκαν μεταξύ 2015 και 2024, με ρυθμό περίπου διπλάσιο από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ιταλία: Κατεβάζουν στρατό στο Μιλάνο

Στην Ιταλία, οι κινητοποιήσεις με την ονομασία «Italia in Piazza» («Η Ιταλία στις πλατείες») συγκέντρωσαν χιλιάδες διαδηλωτές, οι οποίοι ζητούν καλύτερες συνθήκες απασχόλησης, υψηλότερους μισθούς, πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη, ενίσχυση της εκπαίδευσης και μέτρα για τη στέγαση. Η οικονομική πίεση αποτελεί βασικό παράγοντα της δυσαρέσκειας. Σύμφωνα με κυβερνητικά στοιχεία που επικαλείται το AP, ο πληθωρισμός στην Ιταλία έφτασε το 4,2% τον Σεπτέμβριο, ξεπερνώντας το 3,8% που καταγράφηκε στην ευρωζώνη.

Ο Ιταλός υπουργός Άμυνας Γκoυίντο Κροζέτο αποφάσισε την αποστολή πεντακοσίων στρατιωτών στο Μιλάνο για «την ενίσχυση της ασφάλειας της πόλης», μετά τα επεισόδια που έγιναν μέσα στο Σαββατοκύριακο, μετά τις πορείες.

Την ίδια ώρα, συνεχίζονται οι διαδηλώσεις στην Αλβανία κατά του πρωθυπουργού Έντι Ράμα. Οι διαδηλωτές δηλώνουν δυσαρεστημένοι με την  διαφθορά και την ατιμωρησία την έλλειψη θέσεων εργασίας και το χαμηλό επίπεδο της εκπαίδευσης.

Επιμέλεια Παρασκευή Τσιβόλα