21η Απριλίου…59 χρόνια μετά
Δεν ξέρω αν είναι πολλά ή λίγα τα 59 έτη που πέρασαν μετά το 1967 για να γράψεις γι’ αυτήν την αποφράδα μέρα της 21ης Απριλίου που κηρύχτηκε η δικτατορία των συνταγματαρχών. Και τι να πρωτοθυμηθείς μετά το πρώτο, ισχυρό σοκ που υπέστη ο λαός από την επιλογή της Δεξιάς και του Παλατιού, που τότε κυβερνούσαν, να αναθέσουν τη διακυβέρνηση της χώρας στο φασιστικό, τυραννικό καθεστώς των «εθνοσωτήρων». Δεν είχαν περάσει ούτε 15 χρόνια από τις εκτελέσεις των αγωνιστών της Αντίστασης, αρχικά από τους Γερμανούς κατακτητές και στη συνέχεια από τους Εγγλέζους.
Τα αναρίθμητα «γιατί» που βασάνιζαν τότε τη σκέψη μας ζητούσαν απαντήσεις, που σιγά σιγά δόθηκαν. Μία από αυτές ήταν η επιθυμία των Αμερικανών «προστατών μας» να έχουν υποταγμένα τα μετόπισθέν τους, δηλαδή την Αριστερά στην Ελλάδα, για να πραγματώσουν την εισβολή που ετοίμαζαν και έκαναν πράξη στην Αίγυπτο. Ο πόλεμος των 6 ημερών έλαβε χώρα τις πρώτες μέρες του Ιουνίου του 1967. Σε αυτήν την αραβοϊσραηλινή σύγκρουση η «αιχμή του δόρατος» ήταν το κράτος του Ισραήλ. Κατήγαγε σημαντικά πλήγματα στην Αίγυπτο, η οποία ήταν τότε σύμμαχος της Σοβιετικής Ένωσης, καθώς μεταξύ των εδαφών που κατέλαβε ήταν η Έρημος του Σινά και η Γάζα, που ήταν τότε υπό αιγυπτιακό έλεγχο. Αναπότρεπτα οι συγκρίσεις με το σήμερα είναι «ελεύθερες» και πολλές». Τώρα το πειθήνιο όργανό τους είναι η κυβέρνηση της Ν.Δ. του Κυριάκου Μητσοτάκη. Τους παρέχει μεγαλύτερη ασφάλεια και είναι έμπρακτα συνεργάσιμος σε όσα του ζητάνε. Τους έβγαλε από τον κόπο… για να οργανώσουν μια νέα, βάρβαρη πολιτική εκτροπή στη χώρα μας.
Και όμως, δεν άργησαν και πολύ να φανούν τα «χελιδόνια της άνοιξης». Σιγά σιγά άρχισαν να βγαίνουν προκηρύξεις, να γράφονται συνθήματα στους τοίχους και στη συνέχεια άρχισαν να ακούγονται και οι βόμβες της λεγόμενης δυναμικής Αντίστασης, πολύχρωμη και αυτή. Τα στρατοδικεία ξαναβρήκαν και πάλι «δουλειά», με τους ευπειθέστατους στρατοδίκες να αναγγέλλουν δυσανάλογα βαριές ποινές σε κάθε δημοκρατικό πολίτη που αγωνιζόταν κατά της Χούντας. Έτσι, τόσο οι φυλακές όσο και οι μαρτυρικοί τόποι εξορίας άρχισαν να ξαναγεμίζουν με πολιτικούς κρατούμενους, αυτούς τους ανυπότακτους αριστερούς και κομμουνιστές, παλιούς και καινούργιους.
Από αυτούς εμπνεύστηκαν οι μαθητές και οι φοιτητές που όρθωσαν το ανάστημά τους κατά της Χούντας. Αγωνίστηκαν ενάντια στην ανελευθερία και στον ασφυκτικό έλεγχο που είχε επιβάλει το καθεστώτος στα σχολεία, στα πανεπιστήμια και στην κοινωνία. Το φασιστικό του προσωπείο και η κτηνώδης πρακτική των υπηρετών της Χούντας δεν κατάφεραν να αποτρέψουν τη νεολαία από το να συγκροτήσει μαζικά κινήματα, διεκδικώντας τα «αυτονόητα»: να εκλέγουν οι ίδιοι τους εκπροσώπους τους και να απαλλαγούν από τους χαφιέδες στις σχολές τους. Έτσι οι νεολαιίστικες συλλογικότητες έβγαλαν χιλιάδες μαθητές και φοιτητές στους δρόμους μαζί με τον λαό και τότε τα πράγματα έγιναν δύσκολα για τους δικτάτορες. Πλέον, για τους απριλιανούς «ευεργέτες» τα ψέματά τους ότι ο λαός τούς ήθελε είχαν τελειώσει.
Τελευταία πράξη του δράματος των υποκριτών «πατριωτών» ήταν η προδοσία στην Κύπρο. Γι’ αυτό οι Εγγλέζοι και οι Αμερικανοί τούς ανέθεσαν την εξουσία, για να ολοκληρωθεί το πραξικόπημα εναντίον του Μακάριου, που επέφερε τον Αττίλα, επιβάλλοντας για πρώτη φορά de facto τον εδαφικό ακρωτηριασμό της Μεγαλονήσου. Στη συνέχεια ήρθε ακαριαία η κατάρρευσή τους.
Μην έχετε καμία αμφιβολία, οι νεκροί άνοιξαν με το αίμα τους τον δρόμο για την ανατροπή της Χούντας.
* Ο Νίκος Μανιός είναι γ.γ. του Συλλόγου Φυλακισθέντων και Εξορισθέντων Αντιστασιακών 1967-1974
