ΦΩΤΟΓΡΑΦΗΜΑΤΑ από την δικηγόρο Φωτεινή Μπαλούτσου
Δίλημμα… Καριέρα ή Οικογένεια;
Μοιρασμένη ανάμεσα στην μητρότητα και την καριέρα…
Πρόκειται για δύο εντελώς διαφορετικά «θέλω» τα οποία ναι μεν πηγάζουν από το ίδιο βάθος ψυχής, όμως έχουν διαφορετικό backround και τελείως διαφορετικές απαιτήσεις από το ΙΔΙΟ πρόσωπο, τις ίδιες ώρες και τις ίδιες ημέρες. Και αφού και τα δύο μονοπωλούν το ενδιαφέρον και την αγάπη του ιδίου, φυσικό και επόμενο είναι να συγκρούονται! Πρέπει όμως να κυριαρχήσει κάποιο;
Ο διχασμός και ο «ψυχολογικός πόλεμος» αφορά τόσο μια εργαζόμενη μητέρα όσο και μια μητέρα που εγκατέλειψε την εργασία της στο βωμό της μητρότητας. Και οι δύο κατακλύζονται και πνίγονται από τα ίδια συναισθήματα…. ενοχές, θυμό, νεύρα, αίσθημα μη πληρότητας, τύψεις, σκέψεις πως τίποτα δεν είναι αρκετό ή καλό, αίσθημα μη ισάξιας προσφοράς στην οικογένεια… από διαφορετική πλευρά η καθεμία.
Υπάρχουν γυναίκες που διάλεξαν τον συνδυασμό της full time μαμάς. Με επαγγελματική καταξίωση, μισθό, επαγγελματικές υποχρεώσεις… που επέλεξαν να μην διακόψουν το «όνειρο» τους να εργάζονται . Γιατί κόπιασαν πολύ για να τα καταφέρουν. Και συγχρόνως γνώρισαν και την καταξίωση της μητρότητας, το συνεχές ωράριο και την πηγή ενέργειας που απαιτείται να διαθέτεις ολημερίς. Και εκεί τα πράγματα δυσκόλεψαν….οι ισορροπίες ανατράπηκαν.
Και είναι και οι άλλες γυναίκες που αποφάσισαν είτε συνειδητά είτε όχι να διακόψουν το «όνειρο» της καριέρας-εργασίας, «θεραπείας» και να αφοσιωθούν αποκλειστικά στην οικογένεια. Γυναίκες που χάθηκαν μέσα στον τίτλο της «μητρότητας» αφού θυσίασαν τα προσωπικά «θέλω» και παραγκώνισαν οποιαδήποτε ευκαιρία προσωπικής και εργασιακής ανέλιξης και ευχαρίστησης. Που ποτέ όμως δεν ξέχασαν το πριν… και αυτό εν καιρώ αναδύεται στην επιφάνεια και με τον τρόπο του …ανατρέπει τα δεδομένα.
Η καριέρα – εργασία πλήρες ωραρίου σε συνδυασμό με την οικογένεια αποτελούν ένα κοκτέιλ συγκρούσεων και άγχους για την γυναίκα. Το να αφιερωθείς στη δουλεία σου απαιτεί κόπο, χρόνο, κατάθεση ψυχής. Χρειάζεται πολύωρη καθημερινή απασχόληση και αφοσίωση ώστε να αποδώσεις και να απολαύσεις τα κεκτημένα σου.
Το ίδιο όμως και η μητρότητα… Η ανατροφή, η μόρφωση, η ψυχαγωγία και η στήριξη του ή των παιδιών δεν έχει ωράριο. Είναι full time job!! Είναι εργασία άνευ αποδοχών, απαιτητική, κουραστική και από μόνη της αγχωτική. Χρειάζεται αγάπη και αφοσίωση υπέρ του δέοντος…Ο στόχος είναι μεγάλος και η επίτευξή του χρονοβόρα… όμως το αποτέλεσμα της εκπλήρωσης σε αποζημιώνει όσο τίποτε άλλο. Ποιο είναι αυτό; Η εξέλιξη των παιδιών σου. Παιδιά με υγειές σώμα και πνεύμα, αυτοεκτίμηση, σεβασμό ,εξυπνάδα, συναίσθηση και ενσυναίσθηση. Διότι για να το πετύχεις αυτό θα πει πως εργάστηκες πολύ και «πέτυχες» ως γονέας!.
«Δεν αφιερώνω όμως όσο χρόνο θέλω στα παιδιά μου…», «Δεν προλαβαίνω να τα χαρώ όπως θέλω…», « Δεν δίνω τον απαιτούμενο χρόνο στη δουλειά μου»… Σκέψεις που μεταφράζουν την αγωνία που είναι αποτυπωμένη στο πρόσωπο της εργαζόμενης μητέρας, στις νευρικές κινήσεις της και φανερώνουν μια πιεστική καθημερινότητα και ένα βάρος που αρκετές φορές γίνεται ασήκωτο.
Και η μνήμη κάνει flash back και φέρνει εικόνες από τη δική της μητέρα, εργαζόμενη ή μη, που πάντα ήταν απασχολημένη, επιφορτισμένη με δουλειές και άγχος… και όμως όλα τα προλάβαινε.
Άραγε εγώ είμαι το ίδιο δυνατή; Θα τα καταφέρω; Θέλω;
Στη γυναικεία ψυχοσύνθεση παίζει πολύ σημαντικό ρόλο το πρότυπο της μητέρας της. Η δυναμικότητά της, η υπομονή και η αγάπη της την καθιστούν κεντρικό ήρωα στη ζωή της. Στην σύγχρονη όμως γυναίκα το πρότυπο αυτό μπορεί να καταρριφθεί με την λογική σκέψη πως μητρότητα και εργασία δεν συμβαδίζουν. Διότι δεν μπορεί να γίνονται όλα από ένα πρόσωπο !
Η ζωή όμως σήμερα είναι απαιτητική και δυστυχώς δεν χωράει συναισθηματισμούς. Η απόκτηση και η παροχή αγαθών εξαρτάται αποκλειστικά από τη εργασία και η δυνατότητα δεύτερου μισθού στην οικογένεια φαντάζει «μάνα εξ ουρανού». Επομένως, η δυνατότητα επιλογής αποκλειστικά της μητρότητας αφορά ένα μικρό ποσοστό γυναικών, που δεν παύουν όμως να είναι αξιέπαινες.
Ο συνδυασμός επαγγελματικής καταξίωσης και οικογένειας αμέσως μεταφράζεται σε πίεση και άγχος. Είναι δυνατή η συνύπαρξη τους; Ναι..μα πάντα θα υπάρχει ένα κόστος. Οι εργαζόμενες μητέρες έχουν πολύ περισσότερο στρες από τους υπόλοιπους ανθρώπους. Για την ακρίβεια έχει καταγραφεί ότι οι μητέρες με ένα παιδί έχουν 18% περισσότερο άγχος, ενώ αυτές που έχουν δύο παιδιά παρατηρείται αύξηση της τάξεως του 40%. Ασφαλώς όσο αυξάνεται ο αριθμός των παιδιών τόσο μεγαλύτερα είναι τα ποσοστά στρες, πίεσης αίματος και επίπεδα ορμονών.
Όσο περισσότερο οι γυναίκες συμμετέχουν στον εργασιακό στίβο, τόσο λιγότερο αποφασίζουν να αποκτήσουν ένα παιδί , πολύ πιο δύσκολα βέβαια δύο ή τρία. Διότι η ανασφάλεια του αν θα καταφέρουν να φέρουν εις πέραν τόσες μαζεμένες υποχρεώσεις και ευθύνες τις στρεσάρει και μόνο στη σκέψη. Η ισορροπία που πρέπει να βρεθεί ανάμεσα στα δύο αυτά «καθήκοντα» της γυναίκας αποτελεί μια πρόκληση. Άραγε μητρότητα και καριέρα μπορούν να συνδυαστούν; Αν ναι, πόσο καλή μαμά μπορεί να είναι μια εργαζόμενη μητέρα που αφιερώνει πολλές ώρες στη δουλειά της; Ή πόσο καλή επαγγελματίας είναι μια γυναίκα που πρέπει να αφοσιωθεί στην οικογένειά της;
Σε πoιο ρόλο τελικά είναι επαρκής;
Επομένως, το ερώτημα «εγώ πότε θα γίνω μάνα;» εναποτίθεται αυτομάτως σε μεγαλύτερη ηλικία, με όλα τα ιατρικώς γυναικεία παρελκόμενα, κάτι βεβαίως που δεν συνέβαινε παλιότερα.
Το πρόσωπο που κατέχει θέση «κλειδί» σε αυτή την προσπάθεια της μητέρας να ανταποκριθεί και στους δύο ρόλους, είναι ο σύντροφος –πατέρας, όπου βέβαια υπάρχει. Η συναισθηματική κατανόηση από την πλευρά του και η συνειδητά ενεργή εμπλοκή του σε καθημερινή βάση δημιουργεί ένα περιβάλλον συναισθηματικής και οικογενειακής ισορροπίας και το κυριότερο αποφορτίζει τη μητέρα και δεν της προσθέτει συναισθηματική ανεπάρκεια. Υπάρχει όμως τέτοια πρόθεση ή δυνατότητα από πλευράς του;
Για να απαλλαγούν από αυτή την στρεσογόνα κατάσταση οι σύγχρονες γυναίκες «υπέρ ήρωες» οι ψυχολόγοι προτείνουν πως αρχικά πρέπει να αποδεχτούν μέσα τους αυτό το συναίσθημα. Διότι στο σχήμα «μητρότητα και εργασία» με οποιοδήποτε τρόπο ή μορφή πάντοτε θα υπάρχουν συμβιβασμοί και θα απαιτούνται θυσίες. Απενοχοποιήστε τον εαυτό σας από τα «πρέπει». Τα κοινωνικά status, τα οικογενειακά πρότυπα και οι κανόνες δεν ανταποκρίνονται πάντα στην δική σας πραγματικότητα ούτε σε κάθε μορφή οικογένειας. Τα παιδιά χρειάζονται τη μητέρα αλλά μεγαλώνοντας όχι σε κάθε στιγμή της ημέρας. Αντικαταστήστε λοιπόν το «πρέπει» από το «τι μπορώ να κάνω».
Επίσης, μειώστε τις προσδοκίες σας! Εγκαταλείψτε την προσπάθεια να γίνεται υπέρ-μητέρα που κάνει τα πάντα «σωστά». Διότι είναι ουτοπικό και αυτοκαταστροφικό. Για τα παιδιά μετράει το ποιες είστε και αυτό τα επηρεάζει. Ένας «σωστός» γονιός δεν είναι απαραίτητα και «τέλειος».
Αρνηθείτε να νιώσετε ενοχές παίζοντας το χειριστικό παιχνίδι τόσο των παιδιών όσο και των ενηλίκων που σας επηρεάζουν. Μην λυγίζετε ερχόμενη αντιμέτωπη με τον παράλογο κοινωνικό περίγυρο που επιτάσσει η μάνα να είναι διαρκώς δίπλα στο παιδί…. διότι αλλιώς «τι μάνα είναι αυτή» ενώ ταυτόχρονα θεωρεί αποτυχημένη επαγγελματικά και κοινωνικά τη γυναίκα που δεν δουλεύει… «γιατί όλη μέρα κάθεται». Μεταδώστε στα παιδιά την αγάπη σας και εξηγείστε τους πως έχετε και εσείς υποχρεώσεις πέρα από το σπίτι.
Και κυρίως…. περάστε ποιοτικό χρόνο με τα παιδιά σας. Η ολοήμερη παρουσία μέσα στο σπίτι δεν σημαίνει απαραίτητα ολοκληρωτική αφοσίωση. Διαθέστε τον πολύτιμο χρόνο σας στην ουσία και όχι στο «περιτύλιγμα…».
Καμιά γυναίκα δεν πρέπει να αντιμετωπίζει το δίλλημα μητρότητα ή εργασία- καριέρα. Διότι ο συνδυασμός είναι το ιδανικό.
Η μητρότητα είναι ευλογία και όχι «ποινή» και η εργασία όσο δύσκολα και αν διεκπεραιώνεται βαθιά μέσα μας ξέρουμε πως είναι «ελευθερία». Βέβαια, δεν είναι όλα για όλους. Επομένως, η κάθε μια από εμάς, δοκιμάζοντας, μπορεί να βρει τη «χρυσή τομή» και να θέσει τα όριά της!!
