ΦΩΤΟΓΡΑΦΗΜΑΤΑ…
από την δικηγόρο, Φωτεινή Μπαλούτσου
Τα μάτια λένε, είναι ο καθρέφτης της ψυχής μας. …Όταν όμως τα μάτια αλλάξουν τρόπο που κοιτάζουν το έτερον ήμισυ, τότε αυτό αυτομάτως δηλώνει πως τόσο η ψυχή όσο και η καρδιά έχει αλλάξει ρότα….. είτε το παραδεχτεί ο « παθών», εκείνη τη στιγμή που το συνειδητοποιεί, είτε όχι.
Οι αποφάσεις που ελήφθησαν σε μια «τρυφερή» περίοδο της ζωής μας στα ζητήματα «καρδιάς», όπως ο γάμος, όσο και αν ελπίζουμε, θέλουμε, προσπαθούμε να τις τηρήσουμε ΓΙΑ ΠΑΝΤΑ, πολλές φορές για κάποιους, αλλάζουν. Στην πορεία της ζωής, για κάποιους λόγους, τους απογοητεύουν.
Φυσικά και δεν παντρευόμαστε για αστείο. Θέλουμε να είμαστε μαζί με το πρόσωπο που επιλέγουμε για πάντα. Η ζωή προχωράει, κάνουμε παιδιά, όνειρα, περιουσίες.
Και «Ους ο θεός συνέζευξεν άνθρωπος μη χωριζέτο…»
Eξωσυζυγικές σχέσεις, μοιχεία, κρυφοί και ανεκπλήρωτοι έρωτες, διαζύγια, όπως και αν αποκαλέσουμε αυτού του είδους τις καταστάσεις, υπήρχαν ανέκαθεν και πάντα θα υπάρχουν. Κάποτε τιμωρούνταν αυστηρά από το νόμο και οι «εμπλεκόμενοι» ήταν «στιγματισμένοι». Σήμερα όμως, όλα έχουν αλλάξει. Πολύ απλά πια ή διατηρούνται οι «κρυφές» σχέσεις και οι σύντροφοι ζούνε σε δύο παράλληλους κόσμους ή η κατάσταση οδηγεί στο μοιραίο διαζύγιο.
Εκείνο όμως που πρωτοστατεί στα κοινωνικά δρώμενα τα τελευταία χρόνια ,δεν είναι αυτό καθαυτό το διαζύγιο αλλά το λεγόμενο « Γκρι Διαζύγιο».
«Ασημένιος χωρισμός» ή «γκρι διαζύγιο» είναι οι όροι που χρησιμοποιούνται για να περιγράψουν τα ζευγάρια που χωρίζουν μετά από 20-30 και άνω χρόνια έγγαμης συμβίωσης. Είναι το διαζύγιο στην ηλικία των πενήντα (50) και άνω.
Τότε δηλαδή που το χρώμα των μαλλιών δεν είναι το λαμπερό χρώμα της νιότης αλλά έχει αρχίσει να γκριζάρει…. έχει αλλάξει, είναι το χρώμα της ωριμότητας. Τότε που υποτίθεται πως όλα έχουν πάρει το δρόμο τους… τα παιδιά έχουν μεγαλώσει, τα σπίτια χτίστηκαν, τα δάνεια κοντεύουν να εξοφληθούν, η ωριμότητα είναι εμφανέστατη…… κι όμως λείπει κάτι. Η ελευθερία; Η ανεμελιά; Ο έρωτας; Αυτός που ψάχναμε στην ηλικία των 20-30 και υποτίθεται ότι τον βρήκαμε; Ναι, αλλά είμαστε παντρεμένοι..!!! Υποτίθεται ότι ερωτευτήκαμε, ότι δεν θέλαμε να ζούμε ελεύθεροι και μόνοι… Τι έγινε πάλι; Ποιος ή τι φταίει; 
Γιατί άραγε κάποιος να θέλει να πάρει μια τέτοια απόφαση έπειτα από τόσα χρόνια γάμου ;
Δύσκολη περίοδος η ηλικία των πενήντα. Παλιότερα δύσκολα θεωρούνταν τα χρόνια της νιότης .Το να επιβιώσεις, να ορθοποδήσεις επαγγελματικά, να βρεις τον «σωστό» άνθρωπο να παντρευτείς γιατί ο «γάμος είναι λαχείο» και να φτάσεις αισίως στην ηλικία των πενήντα, έτοιμος-έτοιμη να απολαύσεις τα κεκτημένα σου, τα παιδιά σου. Ήρεμα και απλά να περάσεις τα υπόλοιπα χρόνια της ζωής σου με το ταίρι σου, που κατά 99% ήταν ένα. Εξάλλου, μια φορά παντρευόμαστε….
Μακρινή ή όχι αυτή η εποχή έχει περάσει ανεπιστρεπτή. Νοσταλγική, όμως. Γιατί τα «δύσκολά» θεωρητικά, τα περνούσες μια φορά.
Τώρα πια έχει γίνει viral ένα άλλο μοτίβο. Το διαζύγιο σε αυτή την ηλικία να αποτελεί ορόσημο για μια νέα ζωή.
Κρίση μέσης ηλικίας; Καταπίεση; Απωθημένα; Όλα αυτά μαζί; Το ζητούμενο είναι ότι συμβαίνει. Η «κρίση μέσης ηλικίας» αφορά άτομα ηλικίας μεταξύ 40-60 και ανακαλύφθηκε από τον ψυχολόγο Care Jung ως ένα φυσιολογικό κομμάτι στη διαδικασία της ανθρώπινης ωρίμανσης . Θεωρείται μια συναισθηματική μετάβαση που αποκαλύπτει στους ανθρώπους σε ποιο σημείο βρίσκονται, εάν είναι ικανοποιημένοι από τη ζωή τους και τι θέλουν να αλλάξουν ώστε αυτή να γίνει καλύτερη. Άλλοι πάλι τη διανύουν χωρίς σημαντικές αλλαγές, ενώ υπάρχει και η μερίδα ατόμων για τα οποία η κρίση της μέσης ηλικίας είναι τόσο έντονη και περίπλοκή που μπορεί να οδηγήσει σε κατάθλιψη.
Υπάρχουν πολλές και διαφορετικές αιτίες που οδηγούν ένα ζευγάρι στο χωρισμό ακόμη και μετά από είκοσι χρόνια γάμου, με πρωταρχικό ήρωα το alter ego του ενός συντρόφου, ήτοι τον «άλλο του εαυτό». Έναν εαυτό που μοιάζει με τον «χτεσινό» αλλά δεν είναι ο ίδιος. Δεν σκέφτεται και δεν θέλει να σκέφτεται πια το ίδιο από εδώ και πέρα. Και το κυριότερο… στις καινούργιες σκέψεις και τα όνειρα του δεν περιλαμβάνεται ο μέχρι τώρα σύντροφος του. Πότε όμως άρχισε να συμβαίνει η «μετάλλαξη» αυτή και πως δεν το αντιλήφθηκε κανείς; Η μήπως όχι…..;
Από στοιχεία της Συμβουλευτικής Γραμμής Σεξουαλικής Υγείας προκύπτει πως είναι αρκετά μεγάλος ο αριθμός των ζευγαριών που προχωρεί σε λύση του γάμου του μετά από κατά μέσο όρο 22 χρόνια κοινής συμβίωσης.
Το πρώτο σκαλοπάτι προς το αδιέξοδο αυτό, είναι η έλλειψη επικοινωνίας μεταξύ των συντρόφων. Όλα αυτά τα χρόνια της συμβίωσης και κυρίως στο διάστημα της φουλ παραγωγικότητας, όταν δηλαδή οι σύζυγοι πρέπει να ανταπεξέλθουν σε όλα, στην ανατροφή των παιδιών, στην επαγγελματική καταξίωση, στην παράλληλη στήριξη του αγαπημένου τους, η έλλειψη αυτή ακόμη και αν υπήρχε ήταν προσπεράσιμη λόγω των υποχρεώσεων. Όταν όμως με το πέρασμα των χρόνων τα κομμάτια του παζλ «οικογένεια» μπαίνουν στη θέση τους ένα-ένα, οι υποχρεώσεις μειώνονται, τα παιδιά είτε έχουν μεγαλώσει είτε έχουν φύγει και αρχίζει πια να περισσεύει χώρος και χρόνος για το έτερον ήμισυ, τότε σιγά-σιγά τα ζευγάρια συνειδητοποιούν αυτό το χάσμα μεταξύ τους. Βγαίνει δηλαδή στην επιφάνεια το λεγόμενο «σύνδρομο της άδειας φωλιάς».
Μέχρι να ενηλικιωθούν τα παιδιά τα ζευγάρια χρησιμοποιούνται «για έναν συγκεκριμένο ρυθμό» της οικογενειακής ζωής και αυτό αλλάζει, όπως υποστηρίζει η ψυχολόγος Παμ Καστερς. Αλλάζει ο σκοπός και η ταυτότητα της σχέσης και του γάμου. Ποια είναι τώρα πια, τα κοινά πράγματα που μας συνδέουν και μας κρατούν μαζί εκτός από τα παιδιά; Είναι το διάστημα στη σχέση που αρχίζει η προσωπική αναζήτηση των «θέλω». Ο ένας εκ των δύο μπορεί να σκέφτεται να αλλάξει « ταχύτητα» στην ζωή του, ενώ ο άλλος είναι απόλυτα ικανοποιημένος με αυτή που έχει.
Στην προσωπική ολοκλήρωση και ευτυχία κάθε ατόμου-συζύγου μεγάλο ρόλο έχει η ικανοποίηση, ή όχι, των απωθημένων συναισθημάτων. Είναι αυτά τα συναισθήματα που, όσος χρόνος και αν περάσει δεν φεύγουν από μέσα μας. Υπάρχουν απωθημένα ερωτικά, επαγγελματικής φύσεως, στη φιλία, μια κατάσταση, ένα όνειρο που έμεινε ανεκπλήρωτο… Συνήθως, είναι ένα παιχνίδι του μυαλού που στόχο έχει να σε τραβάει πίσω. Είναι τα «αν» που με την πρώτη ευκαιρία που θα τους δοθεί επανέρχονται στην επιφάνεια και βασανίζουν τη σκέψη και την ψυχική ηρεμία. Όνειρα που μπορεί να έμειναν στη μέση λόγω ενός επικείμενου γάμου, μιας εγκυμοσύνης, μιας φοβίας. Η εκπλήρωση ή όχι αυτών εξαρτάται από το πόσο εξακολουθεί ο καθείς να θέλει να τρέξει να προλάβει…. διότι ο χρόνος έχει περάσει.
Στην παρότρυνση αυτή βέβαια σημαντικό ρόλο έχει παίξει και η αύξηση του προσδόκιμου ζωής. Παλιότερα η εν λόγω ηλικία ήταν η ηλικία της απόλαυσης και της αναπόλησης των κεκτημένων. Σήμερα, σύμφωνα και με τον ΟΟΣΑ για τις χώρες τις ΕΕ το προσδόκιμο ζωής αυξήθηκε κατά 5-6 χρόνια σε σχέση με το 1990. Αυτό και μόνο χαρακτηρίζει την ηλικία των 50 σαν μια ηλικία ακόμη ΕΝΕΡΓΗ, ΔΥΝΑΜΙΚΗ και ΑΠΟΔΟΤΙΚΗ τόσο στον επαγγελματικό στίβο όσο και στον συναισθηματικό και σεξουαλικό τομέα. Μια ηλικία σταθμό για το «δρομολόγιο» των «ονείρων» με εισιτήριο one way και όχι allez retoure.
«‘Αν δεν κάνω τώρα το μεγάλο βήμα, πότε θα το κάνω;» …«Είναι η τελευταία μου ευκαιρία». Μια σκέψη που δεν πυροδοτείται απαραίτητα από έναν άσχημο γάμο, αλλά ακόμη και από έναν γάμο απλά μη ικανοποιητικό, γεμάτο συμβιβασμούς. Μελέτες αποδεικνύουν ότι το 70% των περιπτώσεων χωρισμού το πρώτο βήμα για το διαζύγιο αυτού του είδους γίνεται από την γυναίκα. Έχει αλλάξει πια η κοινωνική νόρμα. Η κοινωνική και οικογενειακή καταπίεση στην οποία υπεβλήθησαν οι γυναίκες των προηγούμενων δεκαετιών και στη χώρα μας είχε ως αποτέλεσμα οι νεότερες γενιές να αποβάλλουν σε μεγάλο ποσοστό το πρότυπο της «μητέρας – υπομονής» και να διεκδικούν τον εαυτό τους έστω και σε αυτή την ηλικία. Η οικονομική ανεξαρτητοποίηση και η σεξουαλική απελευθέρωση οδηγούν τη γυναίκα στο να μπορεί πιο εύκολα να βγει από ένα γάμο που η ίδια θεωρεί ότι έχει « βαλτώσει». Και όχι μόνο είναι πρωτεστάντες του χωρισμού αλλά οι γυναίκες που βγαίνουν από έναν γάμο «δυστυχισμένο», νιώθουν περισσότερο ελεύθερες από τους άντρες συντρόφους σε ανάλογη περίπτωση. Ξεπερνούν πιο γρήγορα το χωρισμό, ενώ κατά κανόνα βγαίνουν και από τη θλίψη πιο δυνατές. .Σε αντίθεση με ένα μεγάλο ποσοστό ανδρών που προτιμά την ασφάλεια ενός «μίζερου» γάμου διατηρώντας ενίοτε εξωσυζυγική σχέση.
Και φυσικά από τη γκάμα των αιτιών δεν θα μπορούσε να απουσιάσει ο σεξουαλικός παράγοντας. Η ΠΕΜΤΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ. Ο χρόνος της έγγαμης ζωής επιδρά με έναν τρόπο δυσάρεστο στην σεξουαλικότητα των συντρόφων. Μειώνει τη λίμπιντο ή την επαφή μεταξύ των συζύγων εξαιτίας οργανικών και ψυχολογικών αιτιών γεγονός που οδηγεί κυρίως στην αποξένωση. Η απομάκρυνση αυτή δεν είναι «στιγμιαία» ούτε « μικρού μήκους» .Είναι σταδιακή αποξένωση ετών, που όσο αμελητέα, απλή και συνηθισμένη και αν χαρακτηριζόταν τα προηγούμενα χρόνια από τους συντρόφους, λόγω της καθημερινότητας και των υποχρεώσεων, η ζημιά έχει γίνει. Πολλές φορές, τα ζευγάρια, με το να μιλάνε μεταξύ τους δεν σημαίνει αυτομάτως ότι επικοινωνούν πόσο μάλλον στον ερωτικό τομέα. Και έτσι οδηγούνται σε ψυχική απομάκρυνση .Γίνεται ξανά το «εμείς είμαστε ΕΝΑ» σε ΔΥΟ. Αυτό είναι που καταδικάζει τη σχέση. Ο καθένας κλείνεται στον εαυτό του και στις σκέψεις του και αδιαφορεί για τα θέλω και τα συναισθήματα του άλλου. . ‘Ότι χάνεις από μια μέρα, δεν αναπληρώνεται την επομένη». Το ζευγάρι λοιπόν σταδιακά και εν αγνοία του χάνει και την τελευταία ευκαιρία για αναβίωση του πάθους και της τρυφερότητας Η σχέση πια θεωρείται τόσο δεδομένη που δεν εμπεριέχει καμία μαγεία.. Κάτι σαν την ασημόσκονη….. που τη φυσάς και σκορπίζεται από άκρη σε άκρη. Χωρίς το σεξ ο γάμος γίνεται συγκατοίκηση. Η ζοφερή αυτή ανάγκη αν μείνει ανικανοποίητη οδηγεί σε άλλα μονοπάτια…δύσβατα.
Πάντοτε όμως μια προσπάθεια και από τις δύο πλευρές μπορεί να επιφέρει την ισορροπία ξανά…. Ας μην είμαστε αρνητικοί. Όπως όλα τα θέματα στη ζωή μας έτσι και το θέμα «γάμος» εξαρτάται από εμάς και την θετική μας ενέργεια. Αν την μεταλαμπαδεύσουμε στον σύντροφο μας μπορεί και να τη δεχτεί. Άλλωστε, είναι τόσα πολλά αυτά που μας ενώνουν και οι αναμνήσεις δεν σβήνονται εύκολα.
Το κλειδί για να πορευτούμε με το έτερον ήμισυ τον ίδιο δρόμο που εδώ και χρόνια χαράξαμε, είναι η καλή επικοινωνία και η διάθεση να ξεπεράσουμε μαζί αυτό τον σκόπελο. Τα όνειρα είναι για να μοιράζονται… και γιατί όχι μπορεί να ανακαλυφθούν καινούργιοι ορίζοντες στη σχέση και να επιτευχθεί ξανά κάτι συναρπαστικό!!!!!. Περιθώρια διορθώσεων πάντα υπάρχουν, αρκεί τα ζευγάρια να μη μένουν με «σταυρωμένα χέρια». ΔΙΟΤΙ ΔΥΣΤΥΧΩΣ ΣΕ ΑΥΤΈΣ ΤΙΣ ΠΕΡΙΠΤΏΣΕΙΣ Ο ΧΡΟΝΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΧΕΙΡΟΤΕΡΟΣ ΕΧΘΡΟΣ. Τα σημάδια, έντονα ή μη, έχουν κάνει την εμφάνιση τους πολύ νωρίτερα. Το ζητούμενο είναι κατά πόσο δίνουμε σημασία σε αυτά ή τα θάβουμε «κάτω από το χαλί» , μένοντας αδρανείς και περιμένοντας να αλλάξει η κατάσταση από μόνη της ή να κάνει κάτι ο σύντροφος μας θεωρώντας πάντα πως…… έχουμε χρόνο!!
Αν πάλι όμως νομίζουμε πως προσπαθήσαμε αρκετά αλλά τα ΘΕΛΩ μας είναι μακράν περισσότερα από τα ΠΡΕΠΕΙ τότε η επιλογή της ευτυχίας είναι προσωπική υπόθεση και καμιά «ηλικία» δεν θα πρέπει να σταθεί εμπόδιο στο να γευτούμε μια νέα ΖΩΗ!!
