Το comeback του οργανωμένου λιανεμπορίου με αυξημένη κατανάλωση, προσφορές και «πόλεμο της γειτονιάς»
Οργανωμένο λιανεμπόριο, προωθητικές ενέργειες και μετατόπιση κατανάλωσης από τα μικρά σημεία πώλησης προς τις μεγάλες αλυσίδες συνθέτουν την εικόνα της αγοράς των ταχυκίνητων καταναλωτικών αγαθών στην Ελλάδα, όπως την παρουσίασε ο Αλέξανδρος Φλώρος, στέλεχος της NielsenIQ, στο πλαίσιο της γενικής συνέλευσης του ECR (φορέας εκπροσώπησης σούπερ μάρκετ και βιομηχανίας τροφίμων), αποτυπώνοντας παράλληλα τις αβεβαιότητες που συνοδεύουν την πορεία του 2026.
Η μεταφορά της κατανάλωσης από το παραδοσιακό λιανεμπόριο στα σούπερ μάρκετ
Ως βασικός λόγος αυτής της εξέλιξης αναδείχθηκε η μεταφορά κατανάλωσης από το παραδοσιακό στο οργανωμένο λιανεμπόριο. Τα μικρά καταστήματα γειτονιάς-convenience stores έχουν χάσει, σύμφωνα με τη NielsenIQ, περίπου το 25% του τζίρου τους σε διάστημα περίπου 13 ετών, ενώ στα περίπτερα η απώλεια στην ίδια περίοδο φτάνει στο 50%. Την ίδια στιγμή, οι επενδύσεις των μεγάλων αλυσίδων συνεχίζονται, με 111 νέα σημεία πώλησης να έχουν ανοίξει το 2025, κυρίως μέσα από μικρότερα καταστήματα και μοντέλα franchise, σε μια τάση που περιγράφηκε ως «πόλεμος της γειτονιάς». Το χαρακτηριστικό είναι ότι τα σούπερ μάρκετ επενδύουν στα καταστήματα γειτονιάς, ενώ την ίδια στιγμή τα περίπτερα διακόπτουν τη λειτουργία τους και τα μικρά σημεία λιανικής απορροφώνται από τις μεγάλες αλυσίδες.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, το 2025 η συνολική αγορά στα τέσσερα κανάλια που παρακολουθεί η Nielsen -οργανωμένο λιανεμπόριο (σούπερ μάρκετ), παραδοσιακό λιανεμπόριο (μικρά καταστήματα γειτονιάς και περίπτερα), καταστήματα χονδρικής cash and carry και ηλεκτρονικά σούπερ μάρκετ- διαμορφώθηκε στα 19,3 δισ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 5,7% σε σχέση με το 2024. Την ισχυρότερη δυναμική εμφάνισαν τα σούπερ μάρκετ, τα οποία αντιπροσωπεύουν περίπου το 82% του συνολικού τζίρου των 19,3 δισ. ευρώ που προαναφέρθηκε και κατέγραψαν ανάπτυξη 7,1% σε επίπεδο πωλήσεων. Αντίθετα, το παραδοσιακό λιανεμπόριο υποχώρησε κατά -2,1%, ενώ το cash and carry κινήθηκε περίπου στα ίδια επίπεδα, με οριακή ανάπτυξη 0,4%. Το online κανάλι διατήρησε ανοδική πορεία με ανάπτυξη 12%, αν και με σημάδια περιορισμού της απόστασης που το χώριζε από τα φυσικά καταστήματα.
Ο απαισιόδοξος Έλληνας καταναλωτής
Όπως υπογράμμισε ο Αλέξανδρος Φλώρος, η εξέλιξη αυτή καταγράφεται σε ένα περιβάλλον όπου, σε μακροοικονομικό επίπεδο, η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να εμφανίζει καλύτερες επιδόσεις από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, με εκτίμηση για ανάπτυξη 1,7% το 2026 έναντι 1,2% στην Ευρωζώνη. Ωστόσο, η συνολική εικόνα παραμένει ασταθής, καθώς οι συνθήκες αλλάζουν γρήγορα και δημιουργούν ρευστότητα τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για τα νοικοκυριά. Χαρακτηριστικό είναι ότι, σύμφωνα με έρευνα που παρουσιάστηκε, ο Έλληνας καταναλωτής εμφανίζεται πιο απαισιόδοξος από τον μέσο παγκόσμιο καταναλωτή, με το 50% να δηλώνει ότι η οικονομική του κατάσταση είναι χειρότερη, έναντι 32% διεθνώς, ενώ περίπου δύο στους τρεις δηλώνουν ότι διαθέτουν χρήματα μόνο για τα απολύτως απαραίτητα.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην επίδραση του πληθωρισμού. Ο κλάδος υπέστη ισχυρό σοκ το 2022, όταν ο πληθωρισμός έφτασε στο 9,6%, ενώ σε ορίζοντα 20ετίας το μέσο κόστος ζωής έχει αυξηθεί κατά 48,8%. Παράλληλα, το ενεργειακό κόστος έχει υπερδιπλασιαστεί σε σχέση με το 2006, επιβαρύνοντας τόσο τις επιχειρήσεις όσο και τους καταναλωτές. Ωστόσο, σύμφωνα με τη Nielsen, τα τελευταία δύο χρόνια το οργανωμένο λιανεμπόριο εμφανίζει πιο ήπια εξέλιξη τιμών σε σχέση με τη συνολική αγορά, λειτουργώντας ουσιαστικά αποπληθωριστικά σε σχέση με το γενικότερο οικονομικό περιβάλλον.
