Στο Αφγανιστάν, «γονείς πουλάνε μωρά, νεαρά κορίτσια για να επιβιώσουν»

Έχουν περάσει περισσότερες από 24 ώρες από τότε που η Farahanaz, της οποίας το όνομα άλλαξε για να προστατεύσει την ταυτότητά της, είχε ένα «σωστό γεύμα».

«Ως ενήλικες, μπορούμε να τα καταφέρουμε, αλλά όταν τα παιδιά ζητούν φαγητό, δεν ξέρω τι να τους πω», είπε στο Al Jazeera η 24χρονη πρώην ραδιοφωνική παρουσιάστρια από το βόρειο Αφγανιστάν.

Όταν η οικογένεια είναι σε θέση να φάει, είναι συχνά μόνο ψωμί, και μερικές φορές με λαχανικά, συνοδευόμενο από ποτισμένο πράσινο τσάι. Μερικές φορές υπάρχει ζάχαρη για να βάλουν στο τσάι, η οποία είναι μια σπάνια πολυτέλεια αυτές τις μέρες, καθώς αγωνίζονται να επιβιώσουν αφού η Farahanaz, η μόνη τροφοδότης της οικογένειας των οκτώ – έχασε τη δουλειά της μετά την κατάληψη του Αφγανιστάν από τους Ταλιμπάν τον περασμένο Αύγουστο.

«Η μικρότερη αδερφή μου ανάρρωνε από τη χειρουργική επέμβαση όταν οι Ταλιμπάν ανέλαβαν τον έλεγχο και οι ζωές ανατράπηκαν. Έχει χάσει τόσο πολύ βάρος και αρρωσταίνει όταν δεν υπάρχει αρκετό φαγητό», είπε η Farhanaz. Αλλά η οικογένεια δεν μπορεί να αντέξει οικονομικά ούτε ιατρική βοήθεια.

Η οικογένεια του Farhanaz είναι μεταξύ των 23 εκατομμυρίων Αφγανών που αντιμετωπίζουν την πείνα, σε μια κρίση πείνας «απαράμιλλων διαστάσεων», σύμφωνα με τον Δρ Ramiz Alakbarov, αναπληρωτή ειδικό εκπρόσωπο του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες.

«Στο Αφγανιστάν, ένα εκπληκτικό 95 τοις εκατό του πληθυσμού δεν τρώει αρκετό φαγητό… Είναι ένας αριθμός τόσο υψηλός που είναι σχεδόν αδιανόητο. Ωστόσο, καταστροφικά, είναι η σκληρή πραγματικότητα», είπε ο Alakbarov σε δήλωση που εκδόθηκε στις αρχές Μαρτίου, προσθέτοντας ότι σχεδόν το 100 τοις εκατό των νοικοκυριών υπό την ηγεσία των γυναικών βιώνουν πείνα.

Ο ανησυχητικός ισχυρισμός του Alakbarov αντικατοπτρίζεται στην κατάσταση του Farhanaz.

«Τις καλύτερες μέρες ήμουν παρουσιαστής ραδιοφώνου και δούλευα και ως δάσκαλος με μερική απασχόληση. Μεταξύ του αδελφού μου, που εργαζόταν στις αφγανικές δυνάμεις ασφαλείας, και εμένα, μπορέσαμε να ταΐσουμε και να φροντίσουμε οκτώ μέλη της οικογένειάς μας», είπε. «Υποστήριξα ακόμη και τη δική μου εκπαίδευση και πλήρωσα για το πανεπιστήμιό μου, ενώ βοηθούσα την οικογένειά μου», είπε στο Al Jazeera.

ΠΗΓΗ : AL JAZEERA

Η πείνα και η φτώχεια

Από τότε που οι Ταλιμπάν επέστρεψαν στην εξουσία, σχεδόν το 60 τοις εκατό των γυναικών που εργάζονται στα μέσα ενημέρωσης έχασαν τη δουλειά τους, σύμφωνα με τη Διεθνή Ομοσπονδία Δημοσιογράφων, πάνω από το 90 τοις εκατό των οποίων ήταν οι μοναδικές οικογενειακές τροφές.

«Η πείνα και η φτώχεια είναι σαν μια ασθένεια που δεν επηρεάζει μόνο το dastarkhwan [παραδοσιακό χαλί που προορίζεται για φαγητό], αλλά και την ικανότητά σου να αμφισβητείς την κατάσταση και να τηρείς τις αξίες σου», είπε ο Δρ Wahid Majrooh, πρώην υπουργός Δημόσιας Υγείας του Αφγανιστάν.

«Επηρεάζει το αίσθημα αξιοπρέπειάς σας», είπε ο Majrooh, ο οποίος, σε αντίθεση με πολλούς κυβερνητικούς αξιωματούχους, αρνήθηκε να εγκαταλείψει τη χώρα μετά την πτώση της υποστηριζόμενης από τη Δύση αφγανική κυβέρνηση προς το συμφέρον της αποτροπής της κατάρρευσης των υποχρηματοδοτούμενων συστημάτων υγείας της χώρας.

Ταυτόχρονα, η αυξανόμενη επισιτιστική ανασφάλεια οδήγησε επίσης σε αύξηση των περιπτώσεων υποσιτισμού και θνησιμότητας που σχετίζεται με την πείνα, ιδιαίτερα μεταξύ των παιδιών.

Ο Majrooh επεσήμανε ότι καθώς επηρεάζεται η αγοραστική δύναμη των ανθρώπων, δεν μπορούν επίσης να αναζητήσουν υγειονομική περίθαλψη.

«Οι μητέρες δεν μπορούν να πληρώσουν για την προγεννητική και μεταγεννητική τους φροντίδα και, όπως είναι προφανές, το ποσοστό μητρικής θνησιμότητας και νοσηρότητας αυξάνεται τρομερά, επηρεάζοντας επίσης τη θνησιμότητα των παιδιών», είπε, προσθέτοντας ότι οι υγειονομικές μονάδες δεν μπορούν επίσης να ανταποκριθούν στη ζήτηση.

13.700 νεογέννητα πέθαναν το 2022

Σύμφωνα με στοιχεία που κοινοποίησε το Υπουργείο Δημόσιας Υγείας (ΥΠΥ) νωρίτερα αυτόν τον μήνα, σχεδόν 13.700 νεογέννητα μωρά και 26 μητέρες πέθαναν το 2022 λόγω έλλειψης διατροφής.

Στην επαρχία Baghlan, ο Δρ Abdul Rahman Ulfat, επικεφαλής του τμήματος διατροφής στη Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας, είπε στο Al Jazeera ότι είχε δει μια άνευ προηγουμένου αύξηση των κρουσμάτων πείνας και υποσιτισμού.

«Τα παιδιά κάτω των πέντε ετών πλήττονται περισσότερο επειδή είναι πιο ευάλωτα. Το σώμα τους εξακολουθεί να αναπτύσσεται και τα όργανα χρειάζονται μια σταθερή παροχή θρεπτικών ουσιών, μετάλλων, υδατανθράκων και επαρκών λιπών», εξήγησε ο Ulfat. «Αν δεν τα πάρουν αυτά, θα χάσουν τη ζωή τους».

Οι Αφγανοί γονείς συρρέουν σε νοσοκομεία και κλινικές με «άρρωστα μωρά και παιδιά μαραμένα ως τα κόκαλα», καθώς οι εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας αγωνίζονται να παράσχουν την απαραίτητη φροντίδα και θεραπείες.

«Ενώ υπάρχει έλλειψη ευαισθητοποίησης στην κοινότητα όσον αφορά τις συνθήκες διατροφής και υγειονομικής περίθαλψης, η επιδείνωση της κατάστασης μπορεί να αποδοθεί στην επιδείνωση των οικονομικών συνθηκών στο Αφγανιστάν», είπε ο Ulfat, αποδίδοντας τις αυξανόμενες κρίσεις, ιδιαίτερα μεταξύ της αστικής μεσαίας τάξης, σε εκτεταμένες φτώχεια και ανεργία.

«Υπάρχει επίσης έλλειψη εγχώριων πόρων, ιδίως πρόσβασης σε ποιοτικά θρεπτικά προϊόντα, και έλλειψη διαφάνειας στη διανομή συσκευασιών τροφίμων μεταξύ των άξιων και των ευάλωτων», πρόσθεσε.

Μαζί με τους εργαζόμενους στον τομέα της υγείας, οι διεθνείς οργανισμοί βοήθειας αγωνίζονται επίσης να αντιμετωπίσουν την κρίση πείνας, αντιμέτωποι με νέες οικονομικές προκλήσεις, που προκλήθηκαν από τις διεθνείς κυρώσεις.

«Ενώ πολλές χώρες έχουν δεσμευτεί για ανθρωπιστική βοήθεια, το Αφγανιστάν χρειάζεται επίσης επειγόντως ένα λειτουργικό τραπεζικό σύστημα για την αντιμετώπιση της κρίσης. Οι περισσότερες αφγανικές τράπεζες μόλις και μετά βίας λειτουργούν τώρα», παρατήρησε μια πρόσφατη έκθεση της Human Rights Watch.

Ο John Sifton, διευθυντής του HRW, είπε ότι η ανθρωπιστική κρίση στο Αφγανιστάν ήταν μια οικονομική κρίση. «Οι Αφγανοί βλέπουν τρόφιμα στην αγορά, αλλά δεν διαθέτουν μετρητά για να τα αγοράσουν. Οι εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας είναι έτοιμοι να σώσουν ζωές, αλλά δεν έχουν μισθούς ή προμήθειες. Έχουν δεσμευθεί δισεκατομμύρια για βοήθεια, αλλά παραμένουν αδιάθετα επειδή οι τράπεζες δεν μπορούν να μεταφέρουν ή να έχουν πρόσβαση σε κεφάλαια».

Τραπεζική κρίση

Οι τραπεζικοί περιορισμοί και οι κυρώσεις στους Ταλιμπάν από τις Ηνωμένες Πολιτείες και άλλες χώρες έχουν καταστήσει πιο δύσκολο για τις ομάδες βοήθειας να μεταφέρουν κεφάλαια και άλλους πόρους στο Αφγανιστάν. Οι αφγανικές τράπεζες λειτουργούν επίσης προσεκτικά και έχουν περιορισμένες αναλήψεις μετρητών λόγω ελλείψεων νομισμάτων στη χώρα.

«Η ανεπίλυτη κρίση ρευστότητας είναι ένας βασικός μοχλός σε αυτό που γίνεται η χειρότερη ανθρωπιστική καταστροφή στον κόσμο», δήλωσε ο Jan Egeland, γενικός γραμματέας του Νορβηγικού Συμβουλίου Προσφύγων (NRC), προσθέτοντας ότι η οργάνωση ζήτησε να συγκεντρώσει 4,4 δισ. πεινασμένοι Αφγανοί.

«Αλλά εάν το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ και άλλες δυτικές οικονομικές αρχές δεν μας επιτρέψουν να μεταφέρουμε τα χρήματα της βοήθειας, θα αναγκαστούμε να εργαστούμε με δεμένα τα χέρια μας, ανίκανοι να φέρουμε αυτά τα χρήματα στις κοινότητες που τα χρειάζονται απεγνωσμένα», προειδοποίησε.

Η Farhanaz επανέλαβε αυτήν την ανησυχία. «Υπάρχει ορατή αίσθηση απόγνωσης ανάμεσα σε εκατομμύρια Αφγανούς. οι άνθρωποι πουλάνε τα μωρά και τα νεαρά κορίτσια τους για να επιβιώσουν. Και όμως οι Αφγανοί χάνουν τη ζωή τους», είπε, πνίγοντας τα δάκρυα.

«Ελπίζω ότι οι Ταλιμπάν θα μας επιτρέψουν να επιστρέψουμε στη δουλειά και στα σχολεία, ώστε να βοηθήσουμε τις οικογένειές μας να επιβιώσουν, αλλά επίσης απευθύνω έκκληση στον κόσμο να μην μας γυρίσει την πλάτη. Είναι επίσης υπεύθυνοι για αυτήν την κρίση και τους ζητώ να μην μας εγκαταλείψουν σε αυτή τη μιζέρια», είπε.